“Specialist worden, maar vooral: mens blijven"
De boodschap van cabaretier Ernst van der Pasch op het congres ‘Modern opleiden: samenspel of solopartij?’ was kraakhelder: opleidingsplannen, kwaliteitsmonitoren en KBP’tjes zijn slechts middelen die helpen om het doel van de modernisering te bereiken: dokters opleiden die in de eerste plaats mens zijn.
Driehonderdvijftig opleiders, onderwijskundigen, aios en andere betrokkenen bij de modernisering luisterden woensdag 1 december jl. naar de woorden en liedjes van de cabaretier én student geneeskunde. Met confronterende voorbeelden en persoonlijke ervaringen maakte Van der Pasch het belang van inlevingsvermogen en goede communicatie pijnlijk duidelijk.
Rolmodel
KNMG-voorzitter Arie Nieuwenhuijzen Kruseman haalde tijdens zijn voordracht het Praktijkperikel ‘Meelopen met de professor’ uit Medisch Contact aan. Het artikel beschrijft de ervaringen van een geneeskundestudent met een professor die bepaald niet uitblinkt in communicatieve vaardigheden. De meest leerzame dag van de studie, aldus de student: “Zo wil ik nooit worden”. Kruseman benadrukte de functie van rolmodel die alle leden van de opleidingsgroep hebben.
Kruseman wees ook op het belang van een goede interne organisatie: “Als je de opleiding op de ontwikkeling van het individu wilt richten, moet je organiseren en structureren. You can’t get it done if you can’t get it organized. Het goede nieuws is dat het moderniseringsproces op gang komt, minder goed nieuws is dat we er nog lang niet zijn. Dit is een verandertraject van jaren. Bovendien: dat wat u nu doet is niet voor de eeuwigheid; werken aan kwaliteit is een continu proces.”
Aan het werk
Na de voordracht van Kruseman en het optreden van Van der Pasch nodigde dagvoorzitter Edith ter Braak de aanwezigen uit voor de workshops. Iedereen kon twee workshops bijwonen (klik hier voor de presentaties/verslagen van de workshops) met als intermezzo een lunch van driesterrenrestaurant De Librije. Na de tweede workshop kwam het gezelschap weer bijeen voor de laatste sprekers van de dag.
Samenspel
Jenneke Leentjes, aios interne geneeskunde in het Jeroen Bosch Ziekenhuis, drukte de congresdeelnemers op het hart om opleiden vooral als een samenspel tussen opleider en aios te zien. “In het JBZ hebben we bijvoorbeeld meegedacht over de stagebeschrijvingen in het opleidingsplan. Dat werkt heel motiverend.”
Ook raadt ze opleiders en aios aan om waar mogelijk te denken in praktische oplossingen. “Alles wat nieuw is roept weerstand op. Dat was op onze afdeling eerst ook het geval. Uit kwaliteitsmetingen kwamen meerdere verbeterpunten naar voren. Voor een aantal daarvan konden we een praktische oplossing bedenken. Zo zijn de ochtendoverdracht en de patiëntbespreking sterk verbeterd. Dat creëert motivatie: als je ziet dat je inspanning daadwerkelijk verbetering oplevert, word je steeds enthousiaster om aan kwaliteit te blijven werken.”
Verborgen curriculum
MMV Stuurgroep-voorzitter Rolf de Folter wijst op de cultuuromslag die de modernisering met zich meebrengt. “Bij het in kaart brengen van de interne cultuur stuit je vaak op een ‘verborgen curriculum’; tijdens de opleiding vindt namelijk ook overdracht plaats van normen en waarden, waarvan de opleidingsgroep zich soms niet eens bewust is. Denk bijvoorbeeld aan een typische machocultuur. Aios nemen zo’n cultuur vaak weer mee naar de volgende generatie.”
De Folter: “Een organisatiecultuur verander je niet 1-2-3. Voor de modernisering is het echter essentieel om een veilig klimaat te creëren. Een open cultuur waarin je elkaar feedback durft te geven. Niet alleen feedback van opleider naar aios, maar ook omgekeerd. Want ook voor opleiders geldt mijns inziens: een dag geen feedback ontvangen is een dag niet geleerd.”
Agenda
- 22 | 05 | 2012 2-daagse Masterclass - VOL
- 31 | 05 | 2012 Werkgroep Opleidersprofessionalisering
- 05 | 06 | 2012 Invitational Opleidersprofessionalisering
- 07 | 06 | 2012 Invitational CanBetter
- 19 | 06 | 2012 Netwerkbijeenkomst voor onderwijskundigen
- 20 | 06 | 2012 Stuurgroep MMV
- 04 | 09 | 2012 Workshop Opleidingsplan: van papier naar praktijk - 2 accr.ptn.
- 07 | 09 | 2012 Workshop Kwaliteitscyclus: de sleutel tot verbetering - 2 accr.ptn.
- 19 | 09 | 2012 Stuurgroep MMV
- 20 | 09 | 2012 Workshop Competenties vertalen naar opleidingsactiviteiten - 2 accr.ptn.

