11 oktober 2010
Wilsverklaring louter ondersteunend bij euthanasie
Een standaard euthanasieverklaring schept nogal eens de onterechte verwachting dat men met deze verklaring daadwerkelijk euthanasie krijgt als men in de beschreven situatie belandt. De KNMG roept artsen, maar ook de NVVE die wilsverklaringen promoot, op om dit misverstand bij patiënten en hun familie te voorkomen.
In september startte de NVVE een campagne om te bevorderen dat mensen hun wens ten aanzien van het levenseinde op papier zetten. ‘Dit voorkomt misverstanden en/of problemen aan het einde van hun leven’, aldus de NVVE. Een wilsverklaring kan in sommige situaties inderdaad helderheid scheppen, of aanleiding zijn voor een gesprek tussen arts en patiënt. maar tegelijk moet worden voorkomen dat het misverstand ontstaat dat euthanasie louter op basis van een schriftelijke wilsverklaring zou kunnen worden uitgevoerd.
Geen illusie
Dit misverstand duikt steeds weer op. Vooral de wijze waarop dergelijke verklaringen zijn geformuleerd, leidt regelmatig tot misverstanden. Patiënten denken vaak dat ze daadwerkelijk euthanasie zullen krijgen als ze een standaard wilsverklaring inleveren waarin staat dat ze euthanasie willen als ze gevorderd dement zijn, kinderen niet meer herkennen of in coma raken. Ook tijdens een debat van de NVVE waar artsen aan deelnamen op 4 oktober, wezen panelleden Lode Wigersma, directeur beleid van de KNMG, en Bert Keizer, specialist ouderengeneeskunde en filosoof, erop dat een wilsverklaring alleen ondersteunend is: ‘Met een wilsverklaring heb je nog niets. We moeten op dit punt geen illusies scheppen’.
Vervanging mondelinge wens
De wet staat weliswaar toe dat een schriftelijk verzoek het mondelinge verzoek vervangt als de patiënt niet meer in staat is zich te uiten. Maar een arts moet vervolgens nog altijd vaststellen of aan de andere zorgvuldigheidseisen voor euthanasie is voldaan. Als een patiënt de eigen wil niet meer kan uiten, bijvoorbeeld door gevorderde dementie of coma, dan is het vaststellen van de vrijwilligheid en weloverwogenheid van het verzoek veel complexer. Een schriftelijke euthanasieverklaring is hierin zeker niet doorslaggevend. Ook het vaststellen van de ondraaglijkheid van het lijden en het bestaan van eventuele alternatieven is in een dergelijke situatie vrijwel onmogelijk. Euthanasie louter op basis van een wilsverklaring, bijvoorbeeld bij patiënten met gevorderde dementie, is dan ook nog nooit voorgekomen. Wel wordt jaarlijkse bij enkele patiënten met beginnende dementie euthanasie toegepast. Deze zijn tot nu toe allemaal als zorgvuldig beoordeeld door de toetsingscommissie euthanasie.
Maak status duidelijk
Het misverstand dat euthanasie kan plaatsvinden louter op basis van een wilsverklaring wordt in stand gehouden als de arts een aangeboden wilsverklaring zonder nader gesprek in het dossier stopt. De KNMG roept artsen dan ook op om hun patiënten op de status van de schriftelijke wilsverklaring te wijzen wanneer deze hen wordt overhandigd. Ook is het van belang dat de NVVE in haar berichtgeving over de wilsverklaring deze nuance steeds nadrukkelijk en prominent aanbrengt.
Misverstanden rond euthanasie: waarde wilsverklaring vaak overschat / artikel Medisch Contact 36, 2009
Praktijkdilemma: moet euthanasieverzoek schriftelijk gebeuren?
Artsen en schriftelijke wilsverklaringen (2002)
Laatst gewijzigd: 14 september 2011
Er zijn nog geen reacties bij dit bericht. Ziet u geen reactieformulier?
Geef nooit op?
'Geef nooit op?' KNMG-symposium over doorbehandelen in de laatste levensfase
- Curatie tot het bittere eind?
- Wie heeft de regie?
- Geld speelt geen rol - of toch?
Praat mee op donderdag 14 juni 2012
Domus Medica, Utrecht
Meer KNMG-nieuws
| Datum | Titel | |
|---|---|---|
 |
KNMG blijft kritisch over Levenseindekliniek | |
|
Nog steeds veel behoefte aan extra scholing levenseindezorg | |
|
Toetsingscommissies euthanasie uitgebreid | |
|
Wat moet een arts doen als zijn patiënt een euthanasieverzoek voorlegt aan de levenseindekliniek? | |
|
Geen communicatie? Geen euthanasie |
Laatste nieuws van Medisch Contact en Arts in Spe
| Datum | Titel | |
|---|---|---|
 |
GGD Zuid-Holland West in de problemen | |
|
Darmkankerscreening met scopie | |
|
Extra miljoenen tegen ouderenmishandeling | |
|
Griepvaccinatie goed voor ongeboren baby | |
 |
Nog tot juli onzekerheid over langstudeerboete | |
|
Samenwerking NPCF en Achmea | |
|
Jonge huisartsen vinden gewillig oor | |
|
‘Verzoening eigenaren MC Groep mogelijk’ | |
|
Groot deel malariapillen is nep | |
|
Scheiden geen excuus onverzekerd kind |
