14 juni 2011
Steun voor arts in gesprek over laatste levensfase
Download persbericht als PDF
KNMG-handreiking: bespreek tijdig vragen en verwachtingen van patiënten
- Persbericht -
Een tijdig gesprek over het naderend overlijden is niet makkelijk, maar wel belangrijk. Het voorkomt misverstanden over de hulpverlening bij het sterven. De KNMG biedt artsen houvast met de nieuwe handreiking Tijdig praten over het overlijden.
Als de dood in zicht komt, kunnen artsen nog veel voor hun patiënt betekenen. Toch worden gesprekken over het naderende overlijden vaak (te) lang uitgesteld. De KNMG wil artsen steunen in een proactieve aanpak. Een open, tijdig en goed contact helpt om zorgvuldige en verantwoorde beslissingen te nemen over de resterende kwaliteit van leven en sterven. Dit geeft patiënten meer regie en leidt tot minder angst en onzekerheid. Er zijn zelfs aanwijzingen dat patiënten die kiezen voor stoppen met behandelen en die goede palliatieve zorg krijgen niet korter, maar soms zelfs wat langer leven. Artsen horen die keuze te bespreken als genezing niet meer mogelijk is.
Bespreekpunten
De KNMG-handreiking Tijdig praten over het overlijden bevat gesprekspunten om de vragen en verwachtingen van patiënten over hun levenseinde te verkennen. Zoals de (on)mogelijkheden van behandeling, aanwezigheid en betekenis van wilsverklaringen, de opname in ziekenhuis, verpleeghuis of hospice, euthanasie en orgaandonatie. De handreiking benadrukt dat het perspectief van de patiënt in het gesprek centraal moet staan: wat vindt de patiënt echt van belang in deze laatste levensfase? Waar is de patiënt bang voor?
Waar zien artsen het meest tegenop?
Makkelijk is zo’n gesprek niet. In Medisch Contact vertelt medisch psycholoog Mart Calff (AMC) over de drempels die artsen ervaren, zoals het slechte nieuws brengen en omgaan met emoties. Calff: ‘Stel het niet uit. En overlaad de patiënt niet met je informatie.’ Zij benadrukt dat artsen veel te bieden hebben: ‘De arts is als relatieve buitenstaander een belangrijke gesprekspartner. Het uiten van emoties hoort bij een eerste verwerking. Het is een fase die je door moet voordat je verder kunt spreken.’
Ook voor patiënten
De handreiking richt zich primair op artsen, maar ook patiënten kunnen in de bespreekpunten en de uitgebreide begrippenlijst steun vinden voor het aangaan van dit moeilijke gesprek. De KNMG werkt met diverse patiëntenverenigingen aan een toegepaste variant voor patiënten.
Zie ook berichtgeving op de website van de internisten (NIV), de Orde van Medisch Specialisten (OMS) en de Landelijke Huisartsenvereniging (LHV).
Voorbeeld van een bespreekpunt uit de handreiking
Praten over (on)mogelijkheden - bespreekpunten:
- Welke medische mogelijkheden zijn er nog voor het verlichten van klachten of verlengen van leven? Wat kan daarmee worden bereikt en op welke termijn? Benoem ook kwaliteit van leven als patiënt niet meer behandeld zou worden.
- Wat zijn voordelen en nadelen van de mogelijkheden?
- Hoe verlopen deze behandelingen naar verwachting voor patiënt? Hoe belastend?
- Wat zijn de gevolgen als patiënt een behandeling weigert?
- Zijn bepaalde behandelingen medisch zinloos? Waarom?
- Zijn er schriftelijke wilsverklaringen?Is een non-reanimatie beleid besproken? Overweegt patiënt te stoppen met eten en drinken?
- Wat kan arts concreet doen aan lichamelijke en psychische klachten?
Zie ook:
Laatst gewijzigd: 14 september 2011
Geef nooit op?
'Geef nooit op?' KNMG-symposium over doorbehandelen in de laatste levensfase
- Curatie tot het bittere eind?
- Wie heeft de regie?
- Geld speelt geen rol - of toch?
Praat mee op donderdag 14 juni 2012
Domus Medica, Utrecht
Meer KNMG-nieuws
| Datum | Titel | |
|---|---|---|
 |
CPME bespreekt Europees hulpmiddelenbeleid en beroepskwalificaties | |
|
'Eén sjabloon voor uniforme kwaliteitsrapportage' | |
|
KNMG blijft kritisch over Levenseindekliniek | |
|
Aangepast wetsvoorstel verplichte GGZ blijft verbetering | |
|
Voorstel voor uitvoerbare regeling Geneesmiddelenwet in de maak |
Laatste nieuws van Medisch Contact en Arts in Spe
| Datum | Titel | |
|---|---|---|
 |
GGD Zuid-Holland West in de problemen | |
|
Darmkankerscreening met scopie | |
|
Extra miljoenen tegen ouderenmishandeling | |
|
Griepvaccinatie goed voor ongeboren baby | |
 |
Nog tot juli onzekerheid over langstudeerboete | |
|
Samenwerking NPCF en Achmea | |
|
Jonge huisartsen vinden gewillig oor | |
|
‘Verzoening eigenaren MC Groep mogelijk’ | |
|
Groot deel malariapillen is nep | |
|
Scheiden geen excuus onverzekerd kind |
