U bent nu hier:

Hogere premie voor ongezonde leefstijl is ineffectief en oneerlijk

Dit artikel is op 31 oktober 2011 ook gepubliceerd in het Financieele Dagblad

De solidaire zorgpremie (verplichte deelname, verbod op risicoselectie, inkomensafhankelijke premiestelling) is een hoeksteen van het zorgstelsel. De KNMG  vindt daarom dat de premiestelling voor niets anders gebruikt mag worden dan het toegankelijk maken van noodzakelijke zorg.

Regelmatig komen maatschappelijke belangen rondom de betaalbaarheid van het zorgstelsel met elkaar in botsing. De toegankelijkheid van zorg, eigen verantwoordelijkheid voor individueel gedrag, en solidariteit in de premieheffing vormen een spanningsveld. Dit heeft impact in het dagelijks leven en dus ook in de spreekkamers van artsen. De KNMG vindt dat enkel en alleen de behoefte aan zorg een rol mag spelen bij de toegang tot zorg. Dat betekent bijvoorbeeld dat de KNMG niet voor hogere premies voor rokers is. Wel is de KNMG voor prikkels die gezond gedrag bevorderen.

De gemiddelde Nederlander leeft ongezond en dat leidt tot hoge maatschappelijke kosten. Hoe komt dat? Door gebrek aan verantwoordelijkheidsgevoel, en vooral gebrek aan prikkels die dit gevoel stimuleren.

Geen premiemaatregel ongezonde leefstijl

Verhoog de zorgverzekeringspremie voor rokers, mensen met overgewicht en stevige drinkers, suggereerde Rob Oudkerk, huisarts en lector leefstijlverandering. Zou kunnen, maar wij voeren liever een effectiviteitsdiscussie en willen de solidariteit niet verder uithollen. Het is de vraag of een premiemaatregel een ongezonde leefstijl kan voorkomen. Waar eindigen we dan? Roken, eten, bewegen, soft drugs, bergen beklimmen, blessuregevoelige sporten? En wie moet je leefstijl controleren? Big brother? De verzekeringspremie dient zorg financieel toegankelijk te maken voor iedereen: arm en rijk, gezond en ongezond, verstandig en onverstandig. Een premiemaatregel voor  ongezond leven vinden wij ineffectief (het paard achter de wagen), oneerlijk (selectieve gezondheidszorg) en onuitvoerbaar (voedingsbodem voor bureaucratie en fraude). 

Ongezond leven heeft complexe oorzaak

Maar bij wie ligt de verantwoordelijkheid voor gezond gedrag? Bij de burger die er maar op los leeft, maar ook bij de fabrikanten en de detailhandel die ons verleiden en misleiden, bij de architect van het kantoorpand waar je de trap niet kunt vinden, bij de zorgverzekeraar die effectieve preventie onvoldoende aanbiedt, bij de zorgaanbieder die te weinig tijd aan preventie kan besteden, bij ouders en scholen die kinderen te weinig leren over een gezonde leefstijl, bij de werkgevers die ongezonde arbeid laten voortbestaan. Ongezond leven heeft zo’n complexe oorzaak dat het voor elke partij gemakkelijk is om de ‘schuldige’ buiten de eigen cirkel te zoeken. Is dit op te lossen? Kunnen we de epidemie van ongezondheid nog stoppen? Dat is een grote opgave. Maar het kan, denken wij. Met een stevig prikkelbeleid.

Positieve prikkels

De oplossing ligt bij de wortel van het probleem: de ongezonde leefstijl. Die moet bemoeilijkt worden. Hoe? Met een gebalanceerd geheel van stimulerende en remmende prikkels, gericht op het individu en zijn omgeving. Vriendelijkheid, vrijblijvendheid, campagnes, folders, convenanten: het heeft allemaal niet mogen baten. Er moeten forse prikkels komen voor alle partijen. Positieve prikkels, die ’goed gedrag’ belonen, hebben de voorkeur. Maar we moeten niet terugdeinzen voor regels, sancties en verboden. Zoals meer grip op productie en (ver)koop van tabak en alcohol, beperkingen in zout-, vet- en suikergebruik, gezonder bouwen, aandacht voor gezond leven gedurende het gehele onderwijstraject, en vergeet de verantwoordelijkheid van de ouders niet. Dus financiële sancties naast immateriële stimuli, overheidsmaatregel naast privaat initiatief, landelijke naast lokale initiatieven. En kijk verder dan de zorgsector.

Conferentie

Hogere premie voor ongezonde leefstijl is ineffectief en oneerlijk

Op 1 november houden de KNMG en de NPHF (Nederlandse Public Health Federatie) in de Domus Medica een grote conferentie over dit onderwerp. De 200 deelnemers krijgen de opdracht om concrete voorstellen te doen voor prikkels die tot meer gezondheid leiden. Aan het einde van die dag liggen er uitgewerkte ‘roadmaps’ voor de implementatie van prikkels gericht op alle verantwoordelijke partijen. De tijd voor praten en vluchtgedrag is voorbij. Willen, kunnen en doen, dat wordt het adagium.

Zie ook:

Laatst gewijzigd: 8 november 2011

Er zijn nog geen reacties bij dit bericht. Ziet u geen reactieformulier?

Geef uw reactie


code

Nog 4000 tekens over

Toelichting: Uw naam en woonplaats worden bij plaatsing van uw reactie getoond. Uw e-mailadres wordt niet getoond.

Geef nooit op?

'Geef nooit op?' KNMG-symposium over doorbehandelen in de laatste levensfase

  • Curatie tot het bittere eind?
  • Wie heeft de regie?
  • Geld speelt geen rol - of toch?

Praat mee op donderdag 14 juni 2012
Domus Medica, Utrecht

Deelnemende sites

Voor deze site(s) bent u ingelogd