Rechten van de patiënt

Kern van de zaak
Dit onderwerp omvat veel deelaspecten zoals het recht van de patiënt op informatie, het toestemmingsvereiste, de bescherming van de persoonlijke levenssfeer van de patiënt en de regulering van de positie van bijzondere groepen patiënten, zoals minderjarigen en wilsonbekwamen. Bij dit thema is de KNMG van oudsher nauw betrokken. De KNMG acht het van groot belang dat de rechten van de patiënt goed geregeld zijn, maar wel op een wijze die rekening houdt met de verantwoordelijkheden en belangen van artsen en andere hulpverleners.

Sinds het midden van de jaren negentig zijn verschillende wetten op het gebied van de patientenrechten tot stand gebracht, zoals de Wet geneeskundige behandelingsovereenkomst (WGBO) en de Wet klachtrecht (WKCZ). Het huidige kabinet wil deze en andere wetten vervangen door een nieuwe Wet cliëntenrechten zorg (WCZ). Deze ontwikkeling wordt door de KNMG nauw gevolgd, en waar nodig becommentarieerd. Zie ook dossier Wet cliëntenrechten zorg.

Publicaties KNMG

• KNMG-standpunt Tolken in de zorg (2011)
• Wegwijzer dubbele toestemming minderjarige (2011)
• Arts en patiëntenrechten
• Richtlijnen inzake het omgaan met medische gegevens
• Modelregeling arts-patiënt
• Van wet naar praktijk: implementatie van de WGBO Deel 1. Eindrapportage
• Van wet naar praktijk: implementatie van de WGBO Deel 2. Informatie en toestemming
• Van wet naar praktijk: implementatie van de WGBO Deel 3. Dossier en bewaartermijnen
• Van wet naar praktijk: implementatie van de WGBO Deel 4. Toegang tot patiëntengegevens
• Hulpmiddelen implementatie WGBO: samenvatting
• Informed consent
• Richtlijn niet-aangaan of beëindiging van de geneeskundige behandelingsovereenkomst
• Arts en schriftelijke wilsverklaringen
• Advies voor overdracht patiëntendossier bij verandering van huisarts, een actualisering
• Overdracht van patiëntendossiers na ontstentenis van de arts zonder opvolging
• Voorwaarden voor inzage in dossiergegevens door zorgverzekeraars ten behoeve van controle van declaraties of mogelijk fraude-onderzoek
• Leidraad gegevensbeheer en -verkeer voor de huisartsen dienstenstructuur (HDS)
• Dwangvoeding aan hongerstakende gedetineerden
• Seksueel contact tussen arts en patiënt: het mag niet, het mag nooit
• Handreiking gegevensuitwisseling in de bemoeizorg

Verwante informatie

KNMG nieuws en commentaren

• 'Hoezo behandelverbod? Dat maak ik wel uit'
  31-01-2012 | Wat te doen als familie zich verzet tegen de eis van een patiënt tot niet-behandeling? Een schriftelijke weigering is in principe bindend, zegt KNMG-beleidsadviseur Eric van Wijlick.
• Wegwijzer dubbele toestemming licht aangepast
  16-09-2011 | Een arts mag er in principe van uitgaan dat de ouder die het kind begeleidt, mede namens de andere ouder spreekt. Dit is alleen anders als hij aanwijzingen heeft voor het tegendeel.
• Wat te doen als één ouder de medische behandeling van het kind weigert?
  21-06-2011 | Artsen worstelen vaak met de vraag of ze van beide ouders toestemming moeten hebben, zeker in gespannen echtscheidingssituaties. In de nieuwe Wegwijzer 'dubbele toestemming gezagdragende ouders voor behandeling van minderjarige kinderen' licht de KNMG de regels toe
• Centraal Tuchtcollege: toestemming beide ouders voor behandeling kind niet altijd nodig
  07-06-2011 | Een arts heeft voor de behandeling van een kind niet altijd de toestemming van beide ouders nodig. Met dit nieuwe oordeel zet het Centraal Tuchtcollege het belang van het kind voorop.
• Koning verlaat boos met gezin de praktijk
  08-02-2011 | Wetgever en (tucht)rechter verwachten van u dat u de patiënt als koning behandelt, ook als een patiënt de behandelingsovereenkomst opzegt.
• Samenwerking Vlietland ziekenhuis en DSW: vrijheid patiënt op de tocht?
  27-10-2010 | Het Schiedamse Vlietland Ziekenhuis en verzekeraar DSW zetten hun omstreden samenwerking door. De KNMG plaatste eerder al kanttekeningen bij de overname van het Vlietland Ziekenhuis door een coöperatie waarin zorgverzekeraar DSW een belangrijk aandeel heeft.
• Vernietig uw oude patiëntendossiers niet!
  23-02-2010 | Volgens de wet zouden patiëntendossiers van 15 jaar of ouder per 1 april moeten worden vernietigd. Organisaties van beroepsbeoefenaren, wetenschappelijk onderzoekers en patiënten/consumenten hebben daar ernstige bezwaren tegen. De KNMG roept op om vooralsnog geen dossiers te vernietigen.
• Brief KNMG aan de Vaste Kamercie over Wetsvoorstel zorg en dwang psychogeriatrische en verstandelijk gehandicapte cliënten / 25 augustus 2009
  25-08-2009 | 
• Medicatie voorschrijven aan onbekenden via internet niet meer toegestaan
  03-01-2008 | Op 1 januari is de herziene versie van de Richtlijn online arts-patiënt contact in werking getreden: onder welke voorwaarden mogen artsen via internet patiënten behandelen? Voorschrijven van medicatie aan onbekende patiënten is niet meer toegestaan.

Verwante dossiers

• Beroepsgeheim en privacybescherming
• Klachten en fouten
• Kindermishandeling

Vraag? Artseninfolijn
De KNMG-Artseninfolijn adviseert artsen over juridische, medisch-ethische en loopbaanvragen. Voor KNMG-leden is dit een gratis service. Kijk bij veelgestelde vragen of bel met (030) 28 23 322.

Contact - Vragen - Hulp

KNMG Artseninfolijn
Maandag t/m vrijdag 08.30 - 17.00 uur
(030) 282 33 22
www.knmg.nl/artseninfolijn
artseninfolijn@fed.knmg.nl