Samenwerkingsafspraken Palliatieve Sedatie
KNMG/VIKC Project Multidisciplinaire Samenwerkingsafspraken Palliatieve Sedatie (MSPS)
Eindrapportage Protocollen palliatieve sedatie in Nederlandse ziekenhuizen >
Lacune in protocollen palliateiev sedatie (nieuwsbericht en artikel Medisch Contact juni 2011) >
Verslag projectleidersbijeenkomst ZonMw 11 maart 2010 >
Inleiding en achtergrond
In het project Multidisciplinaire Samenwerkingsafspraken Palliatieve Sedatie (MSPS) wordt verder gebouwd op de in 2008 uitgevoerde projecten van de KNMG:
1. Multimediale implementatie van de richtlijn palliatieve sedatie. In dit project hebben de KNMG en Medisch Contact een samenhangend mulimediaal programma gemaakt (web t.v., e-learning en het online kennisdossier).
2. Implementatie van de KNMG-richtlijn palliatieve sedatie en de Landelijke Eerstelijns Samenwerkingsafspraken Palliatieve Zorg.
Door de KNMG, Integraal Kankercentrum Midden-Nederland (IKMN) en Federatie Werkgroep Deskundigheidsbevordering Midden Nederland (WDHMN) zijn onderwijsmodules ontwikkeld voor het gezamenlijk scholen van huisartsen en wijkverpleegkundigen zoals:
a. module KNMG-richtlijn Palliatieve sedatie;
b. module Landelijke Eerstelijn SamenwerkingsAfspraak Palliatieve Zorg;
c. multidisciplinaire casuïstiekbesprekingen.
Tevens is een samenvattingskaart van de LESA Palliatieve zorg ontwikkeld.
In het laatstgenoemde (pilot) project hebben tot op heden 2 groepen huisartsen en wijkverpleegkundigen gezamenlijk de onderwijsmodules a en b gevolgd.
De projecten multimediale implementatie en het LESA-project versterken elkaar, omdat met het multimediale programma de inhoud éénduidig wordt gepresenteerd en met het LESA-programma samenwerkingsafspraken worden geëffectueerd en geëvalueerd.
Doelstelling project
Dit project heeft tot doel het toepassen van de KNMG-richtlijn palliatieve sedatie in de praktijk opdat de kwaliteit van de zorg in de stervensfase verbeterd. Dit wordt bereikt door:
1. het autoriseren en/of adopteren van de richtlijn door beroeps- en wetenschappelijke verenigingen;
2.casuïstiekbesprekingen de kennis van de huisarts en wijkverpleegkundige over palliatieve sedatie te verbeteren;
3. de samenwerking tussen huisartsen en wijkverpleegkundigen te verbeteren.
4. het vertalen van de KNMG-richtlijn en LESA Palliatieve Zorg in werkafspraken op instellingsniveau.
Plan van aanpak
Tijdens het project ‘Multidisciplinaire Samenwerkingsafspraken Palliatieve Sedatie', dat een looptijd heeft van 2 jaar, is het uitgangspunt dat er in totaal 12 groepen huisartsen en wijkverpleegkundigen – met aandacht voor een geografische spreiding - getraind gaan worden, wat resulteert in 14 actief participerende multi-disciplinaire teams. Opgemerkt dient te worden dat ook specialisten ouderengeneeskunde in de eerstelijn werkzaam zijn. Ook zij kunnen deelnemen aan het project.
Er zal tevens onderzocht worden hoe de KNMG richtlijn geadapteerd en/of geautoriseerd kan worden door de beroeps- en wetenschappelijke verenigingen van de 1e en 2e lijn.
Rol erkende kwaliteitsconsulent (EKC) en de manager van het thuiszorgteam
De EKC en de manager van het thuiszorgteam hebben een belangrijke rol in het project. Zij functioneren als procesbegeleiders. Bij de huisartsen is al bekend dat dit de EKC’en zullen zijn. Per wijkverpleegkundigenteam zal ook een procesbegeleider worden benoemd. Zij hebben als taak het gebruik van de richtlijn en de LESA palliatieve zorg in de dagelijkse praktijk te bevorderen en de multidisciplinaire casuïstiekbesprekingen te organiseren. De manager en de EKC’en zullen draagvlak creëren om dit project te ondersteunen.
Scholing
Voorafgaand aan de scholing worden de deelnemers gevraagd de webtv uitzending te bekijken en de e-learning module te doen. Vervolgens zullen de deelnemers twee onderwijsmodules volgen: één module over palliatieve sedatie en één module over de LESA palliatieve zorg. Iedere module neemt 3 uur tijd in beslag. De modules kunnen overdag, maar ook in de avonduren worden aangeboden, in overleg met de docenten. Om de samenwerking in de eerste lijn te bevorderen zal de scholing door huisartsen en wijkverpleegkundigen gezamenlijk gevolgd worden.
Docenten
De scholing wordt gegeven door een koppel van een huisarts-consulent palliatieve zorg en een verpleegkundig-consulent palliatieve zorg, die een train-de-trainers module palliatieve sedatie hebben gevolgd.
Doelgroep
Alleen groepen artsen en verpleegkundigen uit de 1e lijn worden geschoold.
Een belangrijk doel in het project is het verbeteren van de samenwerking in de eerste lijn. Daarom kunnen alleen samenhangende groepen (huis-)artsen (HAGRO) zich aanmelden voor dit project. Bij de groepen (huis-)artsen die mee willen doen zullen de thuiszorgteams benaderd worden waarmee de groep (huis-)artsen meestal samenwerkt. Of vice versa. Vanwege het kennisniveau van de modules kunnen alleen (wijk)verpleegkundigen niveau 4 of 5 meedoen.
Casuïstiekbesprekingen
Om het gebruik van de richtlijnen in het dagelijks werk te borgen, worden na de scholing (optioneel) 3 multidisciplinaire casuïstiekbesprekingen georganiseerd, die elk 2 uur tijd in beslag nemen. Tijdens deze bijeenkomsten zal casuïstiek worden besproken en ervaringen met de samenwerkingsafspraken worden uitgewisseld. Het doel van deze intervisiebijeenkomsten is het geven van gelegenheid tot ‘spuien’, te reflecteren op eigen houding en gedrag en uitwerken van thema’s. Als methodiek voor de multidisciplinaire casuïstiekbesprekingen zal het Utrechts model “palliatief redeneren” worden gebruikt.
Tijdsinvestering
De totale scholing neem 12 uur in beslag (2 onderwijsmodules van 3 uur en 3 casuïstiekbesprekingen van 2 uur) over de periode van een jaar.
Accreditatie
De scholing en de multidisciplinaire bijeenkomsten zijn voor artsen en (wijk-)verpleegkundigen geaccrediteerd voor maximaal 12 punten. (3 punten per onderwijsmodule en 2 punten per multidisciplinaire bijeenkomst)
Kosten
Voor de deelnemers zijn aan deze scholing geen kosten verbonden.
Evaluatie
Om de kwaliteit en het effect van het project te bewaken zullen door middel van vragenlijsten 3 metingen gedaan worden onder de deelnemers van het project.
Tevens zullen de onderwijsmodules worden geëvalueerd.
Projectteam
mw. E.G. (Ellen) Burgering-van Gelder, projectcoördinator KNMG
mw. M.L. (Marjolein van Meggelen), projectmedewerker palliatieve zorg IKMN
mw. drs. M.H. (Marlene) Middelburg-Hebly, beleidsmedewerker palliatieve zorg VIKC
Interesse of meer informatie
Heeft u interesse of wilt u meer informatie, neem dan contact op met Ellen Burgering tel. 030 282 33 34 of per mail
e.burgering@fed.knmg.nl
Symposium 'Geef nooit op?'
Over doorbehandelen in de laatste levensfase
- Curatie tot het bittere eind?
- Wie heeft de regie?
- Geld speelt geen rol - of toch?
Praat mee tijdens het KNMG-symposium over doorbehandelen in de laatste levensfase.
Donderdag 14 juni 2012, Domus Medica, Utrecht.
Tijdig praten over overlijden
Een tijdig gesprek over het naderend overlijden is niet makkelijk, maar wel belangrijk. De KNMG biedt artsen houvast met de handreiking Tijdig praten over het overlijden.Meer informatie
TV-uitzendingen
Op www.artsennet.nl een verzameling met TV-uitzendingen met het onderwerp Levenseinde.
