Uitwisselen elektronische patiëntgegevens: veld vraagt helderheid
KNMG-beleidsmedewerker Marian Hoekstra: "het veld wil verder en wil duidelijkheid over de eisen waaraan de elektronische uitwisseling van patiëntgegevens moet voldoen. De politiek is nu aan zet."
Column van Marian Hoekstra, beleidsmedewerker KNMG.
Casussen
Weduwe met as overleden man naar huisarts voor botontkalkingsscreening
‘Volgens de oproep kwam mijn man kwam alleen in aanmerking voor het onderzoek als hij de afgelopen tijd meer dan 3 centimeter was gekrompen en minder dan 60 kilo woog. Aangezien hij al maanden in een potje zit, voldeed hij aan alle voorwaarden’.
Ontslag na onbevoegde inzage in EPD
Een secretaresse bij een GGZ-instelling raakte haar baan kwijt na raadpleging van een Elektronisch Patiënten Dossier om te controleren of een familielid bij deze instelling in behandeling is. De kantonrechter oordeelde dat haar ontslag terecht was en hechtte in de uitspraak meer waarde aan de privacy van patiënten als collectief belang dan aan het belang van de secretaresse.
Regiobijeenkomsten
Twee recente casussen gepresenteerd tijdens de bijeenkomsten Veilig uitwisselen van elektronische patiëntengegevens die KNMG in samenwerking met haar districten de afgelopen periode organiseerde. Casussen die illustreren wat er mis kan gaan als men niet zorgvuldig genoeg omgaat met elektronische patiëntengegevens. Aan de hand van de thema’s privacy, aansprakelijkheid en informatiebeveiliging werd toegelicht hoe dergelijke situaties te voorkomen zijn.
Als ik na alle regiobijeenkomsten de balans opmaak, is mij vooral bijgebleven dat:
- het kennisniveau van artsen ten aanzien van het veilig uitwisselen van patiëntengegevens onderling enorm verschilt;
- artsen behoefte hebben aan heldere regels en concrete adviezen over privacy, aansprakelijkheid en informatiebeveiliging
- de discussie landelijke versus regionale uitwisseling het voor de individuele arts lastig maakt zijn/haar weg in deze materie te vinden;
- een 100% beveiligd informatiesysteem een utopie is, het gaat om een voldoende beveiligingsniveau;
- informatiebeveiliging is een vak apart en kan niet even snel tussendoor geregeld worden;
- artsen de bijeenkomsten vooral bezochten om theoretische kennis op te doen, te discussiëren en te netwerken;
- artsen behoefte hebben aan verdieping in de vorm van een vervolgbijeenkomst.
Beeld: iStockphoto
Hoe nu verder?
Bovenstaande bevindingen brengen mij tot de vraag ‘hoe nu verder?’ Een antwoord daarop is niet eenduidig te geven.
"Het veld wil verder en wil duidelijkheid over de eisen waaraan de
elektronische uitwisseling van patiëntgegevens moet voldoen."
Politiek aan zet
Allereerst lijkt mij dat de politiek nu aan zet is. De behandeling van de Wet EPD ligt nog steeds bij de Eerste Kamer. Eind oktober is alweer een wijzigingsvoorstel op dit wetsvoorstel ingediend bij de Tweede Kamer, waarin onder andere het misbruik van het EPD door zorgverleners strafbaar wordt gesteld. Het veld wil verder en wil duidelijkheid over de eisen waaraan de elektronische uitwisseling van patiëntgegevens moet voldoen. Daarmee samen hangt de vraag: ‘Wie neemt de beslissing om te komen tot een bottom-up of een top-down benadering en wie krijgt de regie?’.
Duidelijkheid over wet- en regelgeving
Daarnaast vraagt het veld meer duidelijkheid over wet- en regelgeving. Een goed begin is de recent gemaakte Handreiking Privacy bij regionale uitwisseling van patiëntgegevens van KNMG, VHN, NHG en KNMP. Ook wordt op dit moment gewerkt aan een ‘Gedragscode elektronische zorginformatie-uitwisseling’, die van toepassing zal zijn op de gehele gezondheidszorg. Onduidelijkheid over deze regels leidde onlangs tot het staken van de elektronische gegevensuitwisseling door een organisatie voor transmurale zorg in Gouda. Wellicht halen veldpartijen met deze Handreiking en Gedragscode de trage wetgever nog in.
Achterban
Tot slot zie ik het als taak van de KNMG haar eigen achterban de komende periode goed te blijven informeren over wet- en regelgeving en praktische adviezen daarover te geven. De bijeenkomsten Veilig uitwisselen van elektronische patiëntengegevens zijn een goede start, die in de toekomst zeker vervolg krijgen.
Marian Hoekstra, beleidsmedewerker KNMG
Zie ook:
Ziet u geen reactieformulier? Reacties. (2)
"Geachte Hr/Mvr.
Het ontwikkelen van software voor het epd systeem,heeft men alleen gedacht aan het juridisch veilig stellen van de zorgverleners.
Ik kan thuis niet mijn dossier inzien, ook niet met digid systeem.
Als harfalen patiént heb ik ervaren dat men vaak vergissingen maakt.
Ik ben allergisch voor acetelitizuur,en mag geen! asprerine of ander pijstillers.
Toch kreeg ik een keer diclafonac via de huis arts, maar excuses ho maar.werd heel ziek maar het liep nog goed af, gelukkig."
"Geachte mevrouw Hoekstra. Toevallig kom ik op uw site naar aanleiding van een artikel in Medisch contact over online inzage van het eigen medisch dossier. Op zich lijkt dat een heel goede zaak.
Dat is eigenlijk heel wat anders dan de discussie over het landelijke EPD, die nog steeds doorgaat. Het wetsontwerp is gelukkig nog opgehouden in de eerste kamer. Hopenlijk lukt het ook om dit wetsontwerp definitief naar de prullenbak te doen verdwijnen. Ik heb mij in het verleden al verschillende malen tot de politiek gewend met het dringend advies af te zien van de plannen voor een landelijk EPD. De argumenten zijn duidelijk en vaak geuit: de privacy, de betrouwbaarheid en de aanwezigheid van voldoende alternatieven (bv medisch paspoort). De recente ervaringen met centrale gegevensopslag, laatstelijk bv wikileaks en centrale politiegegevensopslag stellen de tegenstanders steeds meer gelijk en hopelijk zal de KNMG ook eindelijk eens de grote bezwaren tegen deze heilloze ontwikkeling tot speerpunt van haar beleid maken.Tot nu heb ik mij tot een roepende in de woestijn gevoeld maar misschien gloort er nog hoop. me vriendelijke groet P.van den Broek"
Ik & kwaliteit
Ik & kwaliteit. Nieuwe reeks in federatienieuws (Medisch Contact) en online. Met maandelijks een interview met een arts over eigen kwaliteitsactiviteiten of die van de vereniging. Heeft u een praktische uitwerking van kwaliteitsnormen waar collega’s hun voordeel mee kunnen doen? Meld u aan via kwaliteitsmeter@fed.knmg.nl.
Meer columns
| Datum | Titel | |
|---|---|---|
| Gezondheidszorg 'hot topic' deze zomer | ||
| Misleiding toegestaan? | ||
| Nieuw elan voor geneeskundig specialisten | ||
| Staan voor kwaliteit | ||
| 'Staatssecretaris Teeven bedreigt toegang tot GGZ' |
