Niet willen wat niet kan
Op dit moment zijn twee werkgroepen aan het zoeken naar mogelijkheden circa tien miljard euro te bezuinigen op de collectieve zorguitgaven. Het kabinet Balkenende IV is gevallen, maar de noodzaak tot bezuinigen vervalt daarmee niet.
In beginsel zijn er daartoe vier wegen te bewandelen: een geringer volume, lagere prijzen, een hogere eigen bijdrage of grotere doelmatigheid. De vraag is of met deze maatregelen de beoogde bezuiniging kan worden bereikt. Gezien de toenemende zorgvraag als gevolg van vergrijzing van de bevolking, de trend in zorgkosten de afgelopen decennia en de concessies die bij forse bezuinigingen moeten worden gedaan aan de beschikbaarheid, kwaliteit en veiligheid van zorg, lijkt mij dat niet haalbaar noch wenselijk. Bovendien is de zorg een maatschappelijk zeer productieve sector die veel werkgelegenheid biedt, zorgt dat mensen in het arbeidsproces kunnen blijven en een grote bijdrage levert aan kwaliteit van leven. Daar fors op bezuinigen is dus niet verstandig. Niettemin vind ik dat de KNMG een constructieve bijdrage moet leveren aan de discussie over doelmatige inzet van middelen en waar mogelijk beperking van kosten.
Bij een discussie over bezuinigingen in de zorg is voor de KNMG uitgangspunt een goed toegankelijke, kwalitatief goede en veilige zorg, meer optimaal dan maximaal, meer geïntegreerd dan gefragmenteerd, waarbij gestreefd wordt naar zo doelmatig mogelijke benutting van beschikbare middelen. Goedkoop wanneer het kan, duur wanneer het moet.
Realisatie van dit uitgangspunt is afhankelijk van de mate waarop de zorgorganisatie en zorgbekostiging daarop toegesneden zijn. Vorm volgt inhoud. Daartoe lijkt het mij noodzakelijk dat de zorg meer en meer rond de patiënt wordt georganiseerd in de vorm van zorgorganisaties of -netwerken waaraan zorgaanbieders vanuit de openbare gezondheidszorg (OGZ), de eerste én tweede lijn zijn verbonden en van waaruit de zorg in een continuüm wordt aangeboden, inclusief de medicijnverstrekking. Het KNMG-voorstel om de ouderenzorg van de AWBZ naar de Zorgverzekeringswet over te hevelen en ook onder te brengen bij deze zorgnetwerken is daarmee in lijn en levert bovendien doelmatigheidswinst op. Indien de organisatie en bekostiging van de zorg daarbij meer gericht zijn op ‘value-based competition on results’ in plaats van op volume, op geïntegreerde zorg in plaats van op afzonderlijke onderdelen, op taakherschikking en een betere balans tussen generalisten en (sub)specialisten, dan kan zeker een bezuiniging worden bereikt met waarschijnlijk zelfs verbetering van kwaliteit.
Voor een beperking van de zorgkosten kan verder gedacht worden aan heroverweging van het verzekerd basispakket, een effectievere organisatie van ziekenhuiszorg die niet onder de marktwerking valt (bijvoorbeeld één SEH en één centraal laboratorium per regio), de ontwikkeling van zorg op afstand (e-Health) en een groter beroep op de eigen verantwoordelijkheid waar dat redelijk en maatschappelijk verantwoord is. Aangezien niet vast staat of meer eigen bijdrage of een hoger eigen risico een effectieve en uitvoerbare maatregel is, vind ik dat daartoe niet zonder een gedegen analyse moet worden besloten.
Het woord is nu ook aan de politieke partijen, die met de kennis van nu duidelijke keuzes kunnen maken op weg naar de verkiezingen en een nieuw regeerakkoord.
Niet al de hiervoor genoemde mogelijkheden zullen op korte termijn uitvoerbaar blijken. Het is niet anders. Wij moeten voor de zorg niet willen wat niet kan. Goede zorg kost wat, maar levert ook wat op.
Arie C. Nieuwenhuijzen Kruseman, voorzitter KNMG
Terug naar bovenEr zijn nog geen reacties bij dit bericht. Ziet u geen reactieformulier?
Ik & kwaliteit
Ik & kwaliteit. Nieuwe reeks in federatienieuws (Medisch Contact) en online. Met maandelijks een interview met een arts over eigen kwaliteitsactiviteiten of die van de vereniging. Heeft u een praktische uitwerking van kwaliteitsnormen waar collega’s hun voordeel mee kunnen doen? Meld u aan via kwaliteitsmeter@fed.knmg.nl.
Meer columns
| Datum | Titel | |
|---|---|---|
| Gezondheidszorg 'hot topic' deze zomer | ||
| Misleiding toegestaan? | ||
| Nieuw elan voor geneeskundig specialisten | ||
| Staan voor kwaliteit | ||
| 'Staatssecretaris Teeven bedreigt toegang tot GGZ' |
