Niet maximaal maar optimaal
In de rapporten over cure en care van de ambtelijke werkgroepen Brede Heroverwegingen wordt een scala aan voorstellen gedaan om de noodzakelijke bezuinigingen van circa 10 miljard euro op de zorgkosten te realiseren. De meeste voorstellen betreffen een heroverweging van bestaande uitgaven. Meest in het oog springen de versobering van de AWBZ, verhoging van het eigen risico en introductie van een eigen bijdrage bij een bezoek aan de huisarts.
Niet realistisch
Vooral de laatste twee voorstellen kunnen op weinig steun rekenen, zowel in het zorgveld als in de politiek. Het is dan ook niet te verwachten dat met de voorstellen veel zal worden gedaan. Ik betwijfel ook zeer sterk of daarmee de noodzakelijke bezuiniging hadden kunnen worden bereikt. Een besparing van 3,8 miljard bij verhoging van het eigen risico tot 775 euro mét handhaving van de compensatieregeling voor chronisch zieken en gehandicapten lijkt mij een veel te optimistische aanname. De ervaring met de medicijnenknaak jaren geleden leert dat een eigen bijdrage van 5 euro bij een bezoek aan de huisarts niet uitvoerbaar is, en overigens ook niet gewenst.
Beleidsarm
De zorg zal niet ontkomen aan bezuinigingen. Maar mijns inziens moet dat dan vooral binnen een lange termijn visie. Opportunistische kortingen zijn niet zelden beleidsarm. Dit leidt vaak tot groter verlies van kwaliteit en continuïteit dan wanneer maatregelen in samenhang en op basis van een idee waar men naar toe wil worden genomen. Maatregelen die vooral lasten naar de individuele burger verschuiven in plaats van tot besparingen leiden zijn eveneens weinig zinvol omdat ze de economie afremmen.
Optimaal in plaats van maximaal
Voor de KNMG zijn uitgangspunten in de zorg een goed toegankelijke en betaalbare patiëntgerichte zorg die van goede kwaliteit en veilig is, die optimaal is in plaats van maximaal, en geïntegreerd is in plaats van gefragmenteerd. Dit zijn uitgangspunten wanneer er voor de zorg meer én minder geld beschikbaar is. Wat voor maatregelen zie ik voor me?
Domeinen verlaten
Integrale patiëntgerichte zorg vereist een zorgorganisatie die daarop toegesneden is en waarin geen schotten bestaan. Ze vereist een attitude waarbij de betrokken dienstverleners bereid zijn om over de grenzen van hun vertrouwde domeinen heen te kijken en stappen te zetten in een richting die passend is in een periode waarin patiënten steeds mondiger worden en steeds meer behoefte hebben aan zorg op maat.
Tegen deze achtergrond kan de vraag gesteld worden of de huidige echelonnering van de zorg in eerste, tweede, derde en openbare gezondheidszorglijnen nog wel functioneel is. Is het niet beter om op regionaal niveau deze lijnen te integreren, zodanig dat er een zorgonderneming of -netwerk ontstaat waarin de zorgverleners ieder vanuit de eigen expertise de zorg die noodzakelijk is, in onderlinge afstemming rondom de patiënt aanbieden? Waarin de opvang en begeleiding door de huisarts en de eventueel noodzakelijke consultatie en behandeling door klinische specialisten en specialisten ouderengeneeskunde op elkaar aansluiten? Waarin complementaire taken via herschikking en delegatie door andere beroepsbeoefenaren worden uitgeoefend? Waarin plaats is voor kleine buurtteams voor zorg en ondersteuning aan huis voor oudere patiënten? Waarin huisartsen, specialisten van het regionale ziekenhuis en specialisten ouderengeneeskunde gezamenlijk de medisch staf vormen en gebruik maken van gemeenschappelijke faciliteiten zoals de eerste hulppost, laboratoria, medicijnverstrekking, inkoop, et cetera? De vraag stellen is wat mij betreft 'm beantwoorden.
Uitgaan van totaal
Integrale patiëntgerichte zorg vereist ook een bekostiging op basis van uitkomstindicatoren over het totaal in plaats van de losse onderdelen. Voorts een opleidingenpalet en beroepenstructuur die daarbij op doelmatige wijze aansluiten. En tenslotte een taakverdeling en concentratie van zorgtaken waarin de optelsom der delen meer dan één is. Niet langer zal alle zorg op elke plaats kunnen worden geleverd. Maar dat hoeft ook niet. Door meer samenwerking tussen zorginstellingen zal vanaf elke plaats wel alle zorg kunnen worden aangeboden. Met behoud van kwaliteit en lagere kosten.
Ik ben er van overtuigd dat een benadering als hiervoor geschetst zal leiden tot duurzame besparingen. Hoeveel is niet te zeggen, maar dat geldt ook voor de voorstellen van de Brede Heroverweging.
Arie C. Nieuwenhuijzen Kruseman
Voorzitter KNMG
Zie ook de blog op Skipr
Terug naar boven
Ik & kwaliteit
Ik & kwaliteit. Nieuwe reeks in federatienieuws (Medisch Contact) en online. Met maandelijks een interview met een arts over eigen kwaliteitsactiviteiten of die van de vereniging. Heeft u een praktische uitwerking van kwaliteitsnormen waar collega’s hun voordeel mee kunnen doen? Meld u aan via kwaliteitsmeter@fed.knmg.nl.
Meer columns
| Datum | Titel | |
|---|---|---|
| Gezondheidszorg 'hot topic' deze zomer | ||
| Misleiding toegestaan? | ||
| Nieuw elan voor geneeskundig specialisten | ||
| Staan voor kwaliteit | ||
| 'Staatssecretaris Teeven bedreigt toegang tot GGZ' |
