U bent nu hier:

Marktwerking in de zorg: vorm volgt inhoud

KNMG-voorzitter Kruseman denkt dat er nog een lange weg te gaan is voordat in de zorg investeerders over de brug komen met vreemd kapitaal, zo dat ooit gaat gebeuren. "Voor de zorg moet gelden dat inhoudelijke ambities de kwaliteit van de zorg bepalen en dat de middelen en de vorm waarin deze worden ingezet daaraan dienend zijn. Vorm volgt inhoud en niet andersom."

prof. dr. A.C. Nieuwenhuijzen Kruseman, achtergrond Eed van Hippocrates

Column van Arie C. Nieuwenhuijzen Kruseman, voorzitter artsenfederatie KNMG.

Vorm volgt inhoud

Vorm volgt inhoud en niet andersom. Ik moest daaraan denken toen ik las dat de nieuwe minister van VWS vindt dat er onder strikte voorwaarden winstuitkering in de zorg kan komen. De minister vindt dat niet alleen de overheid in de zorg moet investeren, maar dat andere partijen dat ook moeten doen. Met dit private kapitaal kunnen dan extra zorginnovaties en extra kwaliteitsverbeteringen worden doorgevoerd.

Marktwerking in de zorg

Los van het feit dat niet de overheid maar vooral de premiebetaler investeert in de zorg, heb ik in beginsel niets tegen verdere marktwerking in de zorg. Mits dit samenwerking in de zorg niet in de weg staat. Evenmin ben ik tegen verdere privatisering en winstuitkering. Mits dit werkelijk leidt tot zorginnovaties, kwaliteitsverbeteringen, een betere patiëntenlogistiek en betere dienstverlening zonder toename van kosten. En daar zit nu juist de kneep.

"Vrijwel zonder uitzondering tonen onderzoeken aan dat een for-profit
benadering in de zorg leidt tot hogere kosten en lagere kwaliteit"

Wetenschappelijke onderzoeken

Er is de afgelopen jaren een groot aantal wetenschappelijk onderzoeken gepubliceerd (voor een overzicht zie onderaan deze column) waarin de kosten en zorgkwaliteit van for-profit en not-for-profit instellingen worden vergeleken. Vrijwel zonder uitzondering tonen deze onderzoeken aan dat een for-profit benadering in de zorg leidt tot hogere kosten en lagere kwaliteit. Ik kan er niets aan doen, dit is een evidence-based constatering. Een constatering ook die anders is dan wat je intuïtief zou verwachten. Maar begrijpen doe ik het wel.

Kapitaalinvesteerders

Voorstanders van privatisering van de zorg vinden dat vreemd kapitaal een middel is om kwaliteitsverbetering te realiseren. En daar moet het ook om gaan. Kapitaalinvesteerders vinden echter dat de zorg een middel is om rendement te halen uit een investering. Waarom zouden zij dat anders doen? Tussen zorgaanbieders en kapitaalinvesteerders bestaat er dus een verschillende opvatting over wat het middel en wat het doel is in de zorg. Kennelijk wint de zorg om rendement het in een for-profit benadering van de zorg om kwaliteit. Precies wat de eerder genoemde wetenschappelijke onderzoeken concluderen.

Beeld: iStockphoto Beeld: iStockphoto

Winstuitkering

Ook het kabinet is er niet zeker van dat met privaat kapitaal een zorgverbetering kan worden bereikt. Zo staat in het regeerakkoord dat winstuitkering pas mogelijk wordt als de publieke belangen van het zorgstelsel gewaarborgd zijn. Om die reden zal er geen winst uitgekeerd worden in de eerste drie jaar na het moment van investeren. En wordt er pas winst uitgekeerd na een positieve beoordeling van vooraf gestelde minimumkwaliteitseisen door een onafhankelijke toezichthouder en na een positieve beoordeling van de financiële buffers, bijvoorbeeld op basis van minimale solvabiliteitseisen. Ik vind dit verstandige taal, met uitzondering van de opmerking dat winstuitkering mogelijk wordt wanneer voldaan wordt aan minimumkwaliteitseisen. De overheid zou toch moeten streven naar optimale kwaliteit. En dat is echt iets anders dan minimale kwaliteit.

"Er is nog een lange weg te gaan voordat kapitaalinvesteerders over de brug komen"

Vreemd kapitaal

Ik denk dan ook dat er nog een lange weg te gaan is voordat investeerders over de brug komen met vreemd kapitaal, zo dat ooit gaat gebeuren. Want voor de zorg moet gelden dat inhoudelijke ambities de kwaliteit van de zorg bepalen en dat de middelen en de vorm waarin deze worden ingezet daaraan dienend zijn. Vorm volgt inhoud en niet andersom. 

Arie C. Nieuwenhuijzen Kruseman, voorzitter artsenfederatie KNMG.

Referenties

  • VR Comondore et al. Quality of care in for-profit and not-for-profit nursing homes: systematic review and meta-analysis. Brit Med J 2009; 339: b2732
  • PJ Devereaux et al. Comparison of mortality between private for-profit and private not-for-profit hemodialysis centers: a systemic review and meta-analysis. JAMA 2002; 288: 2449-57
  • PJ Devereaux et al. A systematic review and meta-analysis of studies comparing mortality rates of private for-profit and private not-for-profit hospitals. Can Med J 2002; 166: 1399-1406
  • PJ Devereaux et al. Payments for care at private for-profit and private not-for-profit hospitals: A systematic review and meta-analysis. Can Med J 240; 170: 1817-24
  • EC Schneider et al. Quality of care in for-profit and not-for-profit health plans enrolling Medicare beneficiaries. Am J Med 2005; 118: 1392-1400
  • EM Silverman et al. The association between for-profit hospital ownership and increased Medicare spending. New Eng J Med 1999; 341: 420-6
  • S Woolhandler et al. Costs of care and administration at for-profit and other hospitals in the United States. New Eng J Med 1997; 336: 769-74

Zie ook: 

 

Ziet u geen reactieformulier? Reacties. (1)

"Mooi commentaar. Ik vraag me ook regelmatig af waarom we blijven geloven in " marktwerking" of " gereguleerde marktwerking" . Of heeft privatisering van nutsbedrijven, telecombedrijven, zorgverzekeraars gemaakt dat de prijs en serviceverlening beter werden. Neen de kosten zijn alleen maar gestegen.Privatisering leidt altijd tot " provit driven organisations" . In de zorg zal dat niet anders zijn."

merhai - 17-11-2010 16:19

Geef uw reactie


code

Nog 4000 tekens over

Toelichting: Uw naam en woonplaats worden bij plaatsing van uw reactie getoond. Uw e-mailadres wordt niet getoond.

Ik & kwaliteit

Ik & kwaliteit. Nieuwe reeks in federatienieuws (Medisch Contact) en online. Met maandelijks een interview met een arts over eigen kwaliteitsactiviteiten of die van de vereniging. Heeft u een praktische uitwerking van kwaliteitsnormen waar collega’s hun voordeel mee kunnen doen? Meld u aan via kwaliteitsmeter@fed.knmg.nl.

Deelnemende sites

Voor deze site(s) bent u ingelogd