Afschaffen vergoeding tolken: ook artsen betalen de rekening!
Minister Schippers wil de overheidsvergoeding voor tolken in de gezondheidszorg afschaffen. Ze vindt dat patiënten zelf verantwoordelijk zijn voor het beheersen van de Nederlandse taal. Aan die opvatting kleven juridisch haken en ogen. De minister verschuift door deze maatregel het probleem van de patiënt naar de arts.
27 juni 2011
Column van Hilde van der Meer, beleidsadviseur gezondheidsrecht KNMG
Beperking van de toegang tot persoonsgebonden budgetten, het afschaffen van de vergoeding voor stoppen-met-rokenprogramma’s, overheveling van de uitvoering van de AWBZ naar de zorgverzekeraars, het korten op subsidies voor diverse patiëntenorganisaties: de maatregelen om de kosten van de zorg beheersbaar te houden buitelen de laatste weken over elkaar.
In deze hausse aan bezuinigingsmaatregelen is er één maatregel die relatief weinig oplevert, maar wel veel schade berokkent: het afschaffen van de overheidsvergoeding voor tolken in de gezondheidszorg. Volgens de minister bespaart deze maatregel de overheid jaarlijks 19 miljoen euro. Wat is het hoofdmotief voor deze maatregel? Zijn dat financiële overwegingen of speelt de politieke agenda van het kabinet een grote rol?
Juridische haken en ogen
“Patiënten/cliënten (of hun vertegenwoordigers) zijn zelf verantwoordelijk voor het machtig zijn van de Nederlandse taal. Een regeling van de Rijksoverheid om tolk- en vertaaldiensten in de zorg te vergoeden past daar niet bij…”, zo begint de minister haar toelichting. Een patiënt met taalproblemen kan zelf iemand meenemen om te vertalen. Dit standpunt lijkt in het huidige politieke klimaat op weerklank te kunnen rekenen. Toch kleven er juridisch haken en ogen aan die veronderstelde eigen verantwoordelijkheid van de patiënt.
Duidelijke communicatie
Bij het afnemen van een anamnese en het instellen van beleid is goede communicatie met de patiënt cruciaal. Dit geldt zeker nu de WGBO de arts verplicht om patiënten in begrijpelijke taal te informeren over onderzoeken en mogelijke behandelingen. Uit jurisprudentie blijkt bovendien dat de arts ook moet nagaan of de patiënt de informatie begrepen heeft. De plicht om te zorgen voor een duidelijke en verstaanbare communicatie rust dus op de arts en niet op de patiënt.
"De minister brengt artsen in een lastig parket, met haar standpunt dat patiënten
zelf verantwoordelijk zijn voor het beheersen van de Nederlandse taal."
Veldnormen
Communicatie met patiënten die onvoldoende Nederlands spreken, levert in de praktijk problemen op. Daarom stelde de overheid destijds de centrale tolk- en vertaaldiensten in. Ook daarom staat in de Veldnormen voor de inzet van tolken in de gezondheidszorg dat de zorgverlener een professionele tolk moet inschakelen als dat volgens hem nodig is. En dat familieleden niet goed als tolk kunnen optreden. Zij zijn emotioneel bij de patiënt betrokken of kunnen belang hebben bij de zaak. De veldnorm stelt zelfs uitdrukkelijk dat het de verantwoordelijkheid van de zorgverlener is, als hij toch met een informele tolk akkoord gaat. De IGZ ziet toe op naleving van deze veldnorm. Artsen blijven dus verantwoordelijk voor het inschakelen van een professionele tolk als zij dat nodig vinden.
Artsen in lastig parket
De minister brengt artsen in een lastig parket, met haar standpunt dat patiënten zelf verantwoordelijk zijn voor het beheersen van de Nederlandse taal. Zij lijkt hiermee voorbij te gaan aan de wet en de door de IGZ gehandhaafde veldnorm. Bij een patiënt die geen Nederlands spreekt kan zonder professionele tolk van 'informed consent' simpelweg geen sprake zijn. Dat patiënten zelf een professionele tolk zullen of kunnen betalen lijkt een illusie.
Babylonische spraakverwarring
De maatregel van de minister veroorzaakt een ‘Babylonische spraakverwarring’ in de zorg.
Het kan toch niet de bedoeling zijn dat artsen hiervoor de rekening betalen?
Hilde van der Meer, beleidsadviseur gezondheidsrecht KNMG
Zie ook:
Gerelateerde berichten:
| Datum | Titel | |
|---|---|---|
| Beëindiging tolkenvergoeding is feit | ||
| KNMG-standpunt Tolken in de zorg (2011) | ||
| Stopzetten tolkenvergoeding treft artsen en patiënten | ||
| KNMG: stopzetten vergoeding tolkdiensten slecht idee | ||
| KNMG brief aan Tweede Kamer ivm stopzetten vergoeding tolk- en vertaaldiensten 01-06-2011 |
Ziet u geen reactieformulier? Reacties. (7)
"De constatering, dat de arts verantwoordelijk is voor de communicatie als de patient het Nederlands niet behoorlijk beheerst vind ik nogal wat. De arts zou dan gehouden zijn een tolk te regelen en moet die dan nog zelf betalen ook?
Dat is in de huidige systeem eigenlijk geen doen.
Ik vind, dat de patient zelf ook een verantwoordelijkheid heeft; dat past juist in het huidige tijdsgewricht van mondige patienten.
Op zich is dit een zaak waar de politiek maar een uitspraak over moet doen, regelgeving over moet componeren."
"Tolken zijn erg belangrijk, in de revalidatie maken wij er ook regelmatig gebruik van. Familie, vaak kinderen kun je dat niet vragen, veel vragen zou een kind niet aan zijn vader mogen stellen gezien de cultuur. En er zijn ook zaken die voor het kind ook niet goed zijn om te weten."
"Nog afgezien van het kostenaspect voor de dokter vraag ik mij af hoe een psychiatrische anamnese met een informele tolk of een vertaalkaart kan worden afgenomen. De nuances in het verhaal van mijn patient bepalen een groot deel van mijn diagnose en dus behandeling. Familieleden begrijpen vaak mijn vragen niet omdat deze ver af staan van hun eigen belevingswereld, en ze mijn woorden dus niet goed kunnen vertalen naar een voor henzelf en dus de patient begrijpelijke context. En stel je voor dat je suicidale ideaties - toch een belangrijk onderwerp van gesprek in de psychiatrie - middels een tolkend kind zou moeten uitvragen: gezien de onmogelijke opgave die je de familie daarmee geeft zal het antwoord om begrijpelijke redenen waarschijnlijk niet weergeven wat een patient beleeft. Zelfs met behulp van een tolk is het vaak lastig om elkaar goed te begrijpen en heb ik nog altijd het idee dat er een aantal dingen 'lost in translation' geraken.
Nuja, wellicht hoef ik mij geen zorgen te maken aangezien de minder welgestelden onder mijn patienten toch weg zullen blijven uit de GGZ totdat de maatregelen omtrent de verplichte eigen bijdragen weer zullen verdwijnen. Wellicht dat tegen die tijd ook de noodzaak van het gebruik van tolken (wederom) onontkoombaar vast is komen te staan. Wel spijtig dat deze wielen door een volgend kabinet weer opnieuw uitgevonden moeten worden."
"We leerden altijd dat 90% van je werkdiagnoses uit de anamnese komt. Deugt die niet dan deugt het vervolgbeleid ook niet. Hoeveel kost dat aan onnodige behandelingen en verwijizngen of verwijzing naar een verkeerd specialisme?"
"Het voorstel van minister Schippers is niet acceptabel. Zelf werk ik in een asielzoekerscentrum voor uitgenodigde vluchtelingen. Deze mensen hebben nog geen kans gehad om Nederlands te leren, ook al zijn ze van goede wil en hebben ze het geluk geletterd te zijn in hun eigen taal (wat een vreemde taal leren toch makkelijk maakt.) Binnenkort gaan deze vluchtelingen niet naar een AZC, maar direct naar de gemeente, waar ze de zelfde toegang hebben tot zorg als een autochtone Nederlander. Een kennis mee nemen naar het spreekuur om te vertalen is nooi een optie. De kwaliteit van het vertalen kan ver onder de maat zijn, en de patiënt heeft niet de privacy waar die recht op heeft. Ook een vertaalkaart vindt ik geen alternatief. Het kan hooguit een hulpmiddel zijn, maar kan geen goede anamnese vervangen, waar de specifieke vragen en de nuances van de antwoorden zo belangrijk zijn. Indien deze maatregel er echt komt worden onze allochtone medebewoners die de taal (nog) niet beheersen te kort gedaan. Regelmatig wordt ik al geconfronteerd met de gevelogen van slechte communicatie bij hulpverleners waar geen tolk wordt ingeschakeld. Vroeg of later komen er ernstige incidenten. "
"Om communicatieproblemen tussen arts en patiënt te verhelpen hebben wij vorig jaar een product op de markt gebracht dat bekend staat als de Medische Vertaalkaart. Deze is er in digitale vorm en vorig jaar op de markt gekomen in papieren versie als de Medische Vertaalkaart voor op reis. Dankzij de Medische Vertaalkaart kan de patiënt in zijn eigen taal aangeven wat hij voor klachten en ziekteverschijnselen heeft. Dit wordt vervolgens vertaald in de moedertaal van de arts die de klachten en ziekteverschijnselen dan kan lezen in zijn eigen taal. Ten opzichte van de tolkkosten is dit een eenvoudig te gebruiken hulpmiddel voor arts en patiënt dat kostenbesparend werkt en vooral de diagnosestelling verbeterd.De Medische Vertaalkaart is ontwikkeld in samenwerking met het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG).
De Medische Vertaalkaart voor op reis wordt vanaf juni 2010 verkocht bij de ANWB en vanaf mei 2011 via de webwinkel www.medischekaart.nl van ontwikkelaar Valetudo interpres b.v. Meer informatie over het Medische Expertsysteem, de digitale Medische kaart en de Medische Vertaalkaart voor op reis staat op www.valetudointerpres.com daar is tevens een instructie video opgenomen.
Onze producten kunnen uitstekend het probleem met de tolkkosten in de zorg oplossen. we kunnen voor vertalingen zorgen vanuit het Nederlands naar een buitenlandse taal maar venzelfsprekend ook vanuit iedere taal naar het Nederlands."
"In de huisartsenpraktijk met veel allochtonen levert dat een klein probleem op. Tien minuten vertalen kost ongeveer 27 euro, de huisarts zelf krijgt maar 9,22 per consult! Hoeveel huisartsen zouden zich de luxe kunnen veroorloven om allochtonen in de praktijk te houden?"
Ik & kwaliteit
Ik & kwaliteit. Nieuwe reeks in federatienieuws (Medisch Contact) en online. Met maandelijks een interview met een arts over eigen kwaliteitsactiviteiten of die van de vereniging. Heeft u een praktische uitwerking van kwaliteitsnormen waar collega’s hun voordeel mee kunnen doen? Meld u aan via kwaliteitsmeter@fed.knmg.nl.
Meer columns
| Datum | Titel | |
|---|---|---|
| Gezondheidszorg 'hot topic' deze zomer | ||
| Misleiding toegestaan? | ||
| Nieuw elan voor geneeskundig specialisten | ||
| Staan voor kwaliteit | ||
| 'Staatssecretaris Teeven bedreigt toegang tot GGZ' |
