U bent nu hier:

Rokers verbannen, maar hoe zit dit bij alcohol?

Ook de dokter ontmoedigt het roken vanwege de gezondheidsrisico’s en vraagt naar het rookgedrag van zijn patiënt. Als arts heeft u vast geen moeite daar naar te vragen. Anti-rookbeleid is onderdeel geworden van gezondheidsrichtlijnen. Niet-roken is de maatschappelijk geaccepteerde norm. Maar hoe zit dit bij alcohol?

Ellen Burgering, beleidsadviseur KNMG

20 februari 2012 - Column van Ellen Burgering, beleidsadviseur KNMG.

In mijn jeugd rookte de dokter z’n sigaretje lekker in de spreekkamer. In Amerikaanse commercials werd roken door de dokter aanbevolen. Er is destijds zelfs ‘onderzoek’ gedaan naar het favoriete merk van de verschillende specialisten! Tegenwoordig weet iedereen dat roken ernstige gezondheidsschade veroorzaakt. En de afgelopen decennia is roken met succes teruggedrongen. Ook de dokter ontmoedigt het roken vanwege de gezondheidsrisico’s en vraagt naar het rookgedrag van zijn patiënt. Als arts heeft u vast geen moeite daar naar te vragen. Anti-rookbeleid is onderdeel geworden van gezondheidsrichtlijnen. Niet-roken is de maatschappelijk geaccepteerde norm.

Maar hoe zit dit bij alcohol? Op bedrijfsrecepties vinden de dienbladen met rode en witte wijn gretig aftrek. Bij studentenvereniging Minerva in Leiden was de hoeveelheid bier die gedronken werd, gekoppeld aan het goede doel ‘Serious request’. Bijna de helft van de geneeskundestudenten drinkt meer alcohol dan gezond is, ook tijdens de coschappen. ‘Comazuipen’ onder jongeren neemt enorm toe.

Alcohol wordt  geassocieerd met gezellig en stoer. Hoe meer je kunt drinken, hoe stoerder! Het doet me denken aan de vroegere sigarettenreclames. Kent u hem nog, de Marlboro Man? Drinken is diep verankerd in onze maatschappij, net als roken vroeger. Maar veel alcohol drinken heeft enorme gezondheidsrisico’s.

"Patiënten confronteren met eigen alcoholgebruik blijkt lastige kwestie"

Mensen confronteren met hun eigen alcoholgebruik blijkt een lastige kwestie. Ook voor artsen. Bij een project op een spoedeisende hulp waren vragen over het alcoholgebruik standaard opgenomen in het elektronisch patiënten dossier. Dit stuitte bij sommige artsen op zo’n weerstand dat ze deze vragen oversloegen. Ik vroeg me af waarom.

Ook in de spreekkamer blijkt dat artsen het lastig vinden om het alcoholgebruik van de patiënt aan de orde te stellen. En de tijd kan toch het probleem niet zijn. Een snelle screening duurt 60 seconden. Wat zijn de redenen dat u niet naar het alcoholgebruik vraagt? Uit onderzoek blijkt dat de patiënt er geen problemen mee heeft. Vindt u het belerend of paternalistisch? Is het omdat u zelf van een glaasje houdt? Weet u eigenlijk niet hoe u zoiets moet aanpakken? Of denkt u dat u de patiënt niets te bieden heeft? Is het wellicht het geruststellende idee dat matig alcoholgebruik beschermt tegen hart en vaatziekten? Overigens zijn deze positieve gezondheidseffecten van alcohol gering.

"Ik vind dat het tijd wordt dat de dokter standaard vraagt
naar het alcoholgebruik van zijn patiënt en dit ontmoedigt"

Overmatig alcoholgebruik is een maatschappelijk probleem. Het is aan artsen om hierbij hun verantwoordelijkheid te nemen. Een aantal doet dat. Denk bijvoorbeeld aan de vijf alcoholpoli’s die Nederland inmiddels heeft en aan de implementatie van een screeningsmethode op een afdeling MDL. Dat zijn nog maar lokale initiatieven en projecten. Ik vind dat het tijd wordt dat de dokter standaard vraagt naar het alcoholgebruik van zijn patiënt en dit ontmoedigt vanwege de gezondheidsrisico’s. Alcoholbeleid hoort onderdeel te zijn van gezondheidsrichtlijnen. Zodat net als bij roken, overmatig alcoholgebruik wordt verbannen!

Column van Ellen Burgering, beleidsadviseur KNMG.


Zie ook 

  • Dossier preventie

Hieronder ziet u de reacties op dit bericht. Plaats ook uw reactie! Ziet u geen reactieformulier? (5)

"Helemaal mee eens! Duurzame gezondheid en gezondheidszorg vragen om een heldere geest. Die bereik je eerder door nuchter te blijven dan door voor de gezelligheid, vanwege het stoere of gewoon uit gewoonte (te) veel te drinken.

"

Marieke van Nimwegen, communicatiemedewerker, Bilthoven - 09-03-2012 18:58

"Helemaal eens met collega Keestra. De maatschappelijke gevolgen worden vaak vergeten. Mevrouw Burgering stelt terecht de schadelijkheid van alcohol en het maatschappelijk / medische draagvlak aan de orde. Ze roept op om "overmatig" alcoholgebruik te verbannen. Ik zou zelfs verder willen gaan om het totale alcoholgebruik te verbannen of in ieder geval te ontmoedigen. Het NIET-drinkersstatus moet net zoals de NIET-rokersstatus de ''standaard'' worden wat mij betreft. Het probleem met het advies "drink met mate" is de definitie "met mate". Is dat stoppen bij 2,3,4 of 5 glazen alcoholhoudende drank? In welke omstandigheden, ook bij feesten? Voor welke leeftijd en geslacht? En nog belangrijker: weet u bij voorbaat wie wel of niet gevoelig is voor alcoholverslaving? En hoeveel mensen drinken in eerste instantie "met mate" maar krijgen later toch levercirrhose door overmatig alcohol bij relatieproblematiek? U zult vast zeggen dat er meer mensen zijn die het alcoholgebruik wel kunnen beheersen dan de mensen die dat niet kunnen. Het gaat mij hier om de impact die in een eenvoudige formule is weer te geven (wat we dagelijks gebruiken bij de overweging om wel of niet een bepaalde behandeling te starten): impact = aantal gevallen x ernst. Om dit te verduidelijken; een fietsend kind dat dood wordt gereden door een dronken bestuurder is voor mij ernstiger dan het alcohol-plezier van 1.000.000 mensen. Dus zelfs als zo'n ongeval maar 1 maal voorkomt op de 1 miljoen drinkende mensen dan vind ik de impact te groot. De voordelen van alcoholgebruik (plezier en econonomische belangen) weegt niet op tegen de grote nadelen naar mijn mening. De economische belangen zijn ook relatief omdat alcohol gebruik ook economische schade geeft (denk aan vandalisme etc.).
Dus wat mij betreft is het motto: GEEN alcohol. "Drink met mate" is uitgevonden door de alcohol-branche naar mijn mening. Dit is ongeveer het zelfde advies als "Maak de grote zak chips open maar eet daar met mate van". "

Goullet, Huisarts, Nuland - 01-03-2012 01:12

"Van harte mee eens. De schade door alcohol, niet alleen op de individuele gezondheid (ook heel groot!0 maar vooral op de openbare orde en veiligheid is gigantisch (aggressiviteit, relatieproblemen, vechtpartijen, vandalisme, ongelukken en ziekteverzuim). Verbieden kan niet en hoeft niet, maar een ontmoedigingsbeleid verhelijkbaar met het anti-rookbeleid is dringend nodig."

Keestra, huisarts in ruste, Twello - 28-02-2012 14:29

"Bij De Helderheid geven we al jaren training en begeleiding aan mensen die afhankelijk zijn geworden van alcohol. In ons eerste gesprek vragen we naar het contact met de huisarts. Weet de huisarts van het alcoholgebruik van de patient? in 50% van de gevallen blijkt dit niet het geval te zijn. En dat, terwijl medicijnen voorgeschreven worden die niet ongevaarlijk zijn in combinatie met alcoholgebruik. Of, er sprake is van gezondheidsproblemen die te maken kunnen hebben met alcoholgebruik (bijvoorbeeld valincidenten, depressies, vergeetachtigheid). Wij juichen het dus van harte toe dat artsen standaard gaan vragen naar alcoholgebruik bij hun patienten net zoals het inderdaad gebruikelijk is te vragen naar of en hoeveel een patient rookt. "

Marian, accountmanager , Utrecht - 26-02-2012 11:59

"TOP Column!"

Maurits Burgering, Business Development TNO, Nieuwegein - 21-02-2012 15:36

U kunt ook reageren door een e-mail te sturen naar communicatie@fed.knmg.nl

Uw reactie mag maximaal 4000 tekens (incl. spaties) bevatten.


De columns op de KNMG-site zijn geschreven op persoonlijke titel.

Deelnemende sites

Voor deze site(s) bent u ingelogd