Informatie verstrekken aan de Toetsingscommissie Gezondheidsgegevens?
Vraag
Een arts van de Toetsingscommissie Gezondheidsgegevens vraagt per brief om medische informatie over een patiënte die sinds 2008 leed aan longkanker en in 2010 hieraan is overleden. Zij had in 2009 nog een levensverzekering afgesloten. Mag ik als huisarts antwoord geven op de gestelde vragen?
Antwoord
Juridisch bent u dit niet verplicht. Toch adviseert de KNMG u mee te werken als de Toetsingscommissie u om (feitelijke) medische informatie vraagt uit het dossier van overledenen.
Toelichting
Wat doet de Toetsingscommissie Gezondheidsgegevens?
Als iemand een levens- of overlijdensrisicoverzekering wil afsluiten moet de verzekeraar zich op basis van een door de patiënt ingevulde gezondheidsverklaring en/of een geneeskundig onderzoek een oordeel vormen over het risico. De verzekeraar heeft deze onderzoeksplicht, ook ter voorkoming van fraude. Als de verzekeraar de onderzoeksplicht niet nakomt, vervalt zijn – toch al beperkte – mogelijkheid om na overlijden met terugwerkende kracht medische informatie op te vragen en het al dan niet doen van de uitkering daarvan afhankelijk te maken.
Heeft de verzekeraar van zijn onderzoeksplicht gebruik gemaakt en rijst na overlijden een vermoeden van verzwijging of fraude? Dan kan de verzekeraar de zaak ter beoordeling voorleggen aan de Toetsingscommissie Gezondheidsgegevens. Die beoordeelt eerst of het vermoeden gerechtvaardigd is. Dat gebeurt op basis van de door de verzekeraar overgelegde gegevens. Alleen als het vermoeden terecht is, zal een aan de commissie verbonden arts aanvullende informatie opvragen bij behandelend artsen.
De Toetsingscommissie komt vervolgens met een voor de verzekeraar bindend oordeel over de vraag of sprake is geweest van fraude. Dit oordeel is met redenen omkleed en houdt rekening met de privacy van de overledene en de nabestaanden. Op basis hiervan kan de verzekeraar zijn besluit over het al dan niet doen van een uitkering eventueel herzien.
Waarom adviseert de KNMG artsen informatie te verstrekken?
Hoewel u juridisch niet verplicht bent om informatie te geven aan de arts van de Toetsingscommissie, adviseert de KNMG om dit toch te doen. Dit standpunt is gebaseerd op een afweging van belangen in algemene zin. Belangrijk onderdeel daarvan is de opvatting dat het beroepsgeheim niet is bedoeld om fraudeleus handelen te faciliteren.
Bovendien was het alternatief een situatie waarin verzekeraars alle verzekerden vragen om bij het afsluiten van een verzekering een machtiging te tekenen voor het opvragen van medische gegevens bij behandelend artsen na het overlijden. Dit zou een veel grotere bedreiging van het medisch beroepsgeheim (en een grotere belasting voor artsen) vormen.
Het belangrijkste voordeel van de huidige regeling is dat een onafhankelijke commissie onderzoekt of er voldoende aanwijzingen zijn voor eventuele fraude. Alleen de onafhankelijke commissie vraagt informatie op. En de medische gegevens komen niet rechtstreeks in bezit van de verzekeraar.
Waar moet u op letten bij het beantwoorden van vragen van de Toetsingscommissie?
Of een overledene heeft gefraudeerd is door een individuele behandelaar meestal niet goed te beoordelen. Deze vraag mag en hoeft u als behandelaar ook niet te beantwoorden: waardeoordelen mag u als behandelaar immers niet geven. De KNMG adviseert om de vragen beknopt en zakelijk te beantwoorden. U mag hierbij alleen feitelijke gegevens uit het medisch dossier verstrekken. Wees alert dat uw 'kennis achteraf' – bijvoorbeeld over na het invullen van de gezondheidsverklaring opgetreden klachten of over de doodsoorzaak - uw blik kleurt wat betreft gebeurtenissen in het verleden.
De KNMG adviseert om het besluit om informatie te verstrekken niet afhankelijk te maken van uw persoonlijke inschatting of er sprake zou kunnen zijn van fraude. De Toetsingscommissie mag niet lichtzinnig informatie opvragen bij behandelaars. Bovendien wordt de positie van artsen en het beroepsgeheim onhoudbaar als artsen uitsluitend zouden zwijgen als ze beschikken over belastende informatie en vrijelijk zouden spreken als ze beschikken over ontlastende informatie.
Zie ook:
Vraag?
KNMG Artseninfolijn
De KNMG Artseninfolijn helpt u bij lidmaatschapszaken, wijzigingen van uw adres en/of werksituatie of meer informatie over de federatie KNMG. U kunt bij de KNMG Artseninfolijn ook terecht voor advies bij juridische, medisch-ethische en loopbaanvragen.
Veelgestelde vragen
Telefoon: 030-282 33 22
E-mail: artseninfolijn@fed.knmg.nl
Ik & kwaliteit
Ik & kwaliteit. Nieuwe reeks in federatienieuws (Medisch Contact) en online. Met maandelijks een interview met een arts over eigen kwaliteitsactiviteiten of die van de vereniging. Heeft u een praktische uitwerking van kwaliteitsnormen waar collega’s hun voordeel mee kunnen doen? Meld u aan via kwaliteitsmeter@fed.knmg.nl.
