Heeft een patiënt recht op verwijzing voor een second opinion?
Antwoord
Een patiënt is altijd gerechtigd een second opinion direct aan een tweede arts te vragen. Vraagt de patiënt zijn behandelend arts een verwijzing naar een tweede arts, dan moet de behandelend arts hieraan meewerken, tenzij hij zwaarwegende redenen heeft dit niet te doen.
Toelichting
Onder een second opinion wordt hier verstaan:
‘een door de patiënt gevraagd advies aan een arts anders dan aan de behandelend/ onderzoekend
arts over (een deel van) de gezondheidstoestand van de patiënt.’
Modelregeling
In de Modelregeling arts-patiënt staat dat de patiënt te allen tijde gerechtigd is een second opinion bij een andere hulpverlener in te winnen (artikel 38). Heeft een patiënt een andere arts benaderd, dan zal hij indien dit redelijkerwijs mogelijk is, zijn behandelend arts hierover en over de eventuele uitkomst, tijdig informeren.
Gedragsregels artsen
In de Gedragregels voor artsen van de KNMG staat dat de arts die een verzoek krijgt voor een verwijzing ten behoeve van een second opinion dit moet honoreren, tenzij hij daartegen zwaarwegende argumenten heeft die hij gemotiveerd kenbaar maakt. Zwaarwegende argumenten kunnen onder andere zijn situaties waarbij de patiënt meerdere malen voor dezelfde problematiek een second opinion aanvraagt. Het is niet de bedoeling dat patiënten eindeloos bij verschillende artsen het oordeel van hun behandelend arts laten toetsten. Dit leidt slechts tot verwarring en draagt niet bij aan de kwaliteit van zorg.
Keuze patiënt
De patiënt mag voor een second opinion zelf een arts uitzoeken maar kan ook zijn (behandelend) arts vragen hem hierbij te helpen. De huisarts kan een spilfunctie bekleden in het geval een second opinion aangevraagd wordt door een tweedelijns arts. Het is echter goed mogelijk dat een specialist direct doorverwijst naar een andere specialist voor een second opinion zonder de tussenkomst van de huisarts. De huisarts moet in die gevallen niet op de hoogte te worden gesteld van de uitslag van de second opinion, het is echter wel wenselijk de huisarts van de uitslag op de hoogte wordt gesteld.
Bekwaamheid
De arts die benaderd wordt voor een second opinion moet zich bekwaam achten dit te doen. Hij moet een zo objectief mogelijk beeld van de patiënt krijgen. Is hij daartoe niet is staat, of mist hij de hiervoor benodigde deskundigheid, dan kan hij het verzoek weigeren.
Communicatie tussen de artsen
Bij het geven van een second opinion is communicatie tussen de twee artsen van groot belang. De arts die de second opinion geeft kan, met toestemming van de patiënt, aan de behandelend arts aanvullende informatie vragen over de patiënt. De behandelend arts mag in die gevallen slechts feitelijke medische gegevens verstrekken. De behandelend arts kan, met toestemming van de patiënt, de uitslag van de second opinion opvragen.
Als arts een second opinion aanvragen
Niet alleen patiënten, ook artsen kunnen een second opinion aanvragen. Er zijn drie situaties waarin de arts een collega arts moet consulteren:
- Een arts die twijfelt of er al dan niet sprake is van kindermishandeling dient een ter zake kundige collega consulteren.
- De arts die van plan is zijn patiënt niet te informeren in het kader van de behandeling (therapeutische exceptie), moet eerst een andere arts hierover raadplegen.
- De arts die een beslissing moet nemen over het toepassen van euthanasie moet hierbij een onafhankelijke collega te consulteren.
Zie ook:
Vraag?
KNMG Artseninfolijn
De KNMG Artseninfolijn helpt u bij lidmaatschapszaken, wijzigingen van uw adres en/of werksituatie of meer informatie over de federatie KNMG. U kunt bij de KNMG Artseninfolijn ook terecht voor advies bij juridische, medisch-ethische en loopbaanvragen.
Veelgestelde vragen
Telefoon: 030-282 33 22
E-mail: artseninfolijn@fed.knmg.nl
Ik & kwaliteit
Ik & kwaliteit. Nieuwe reeks in federatienieuws (Medisch Contact) en online. Met maandelijks een interview met een arts over eigen kwaliteitsactiviteiten of die van de vereniging. Heeft u een praktische uitwerking van kwaliteitsnormen waar collega’s hun voordeel mee kunnen doen? Meld u aan via kwaliteitsmeter@fed.knmg.nl.
