Geen openbare consultatie rond nieuwe patiëntenwet?
Zoals bekend bereidt het ministerie van VWS een ingrijpende herziening voor van de wetgeving over patientenrechten en de kwaliteit van zorg. Huidige wetten als de Wgbo, de Wet klachtrecht en de Kwaliteitswet zullen worden vervangen door een nieuwe Wet cliëntenrechten zorg (WCZ). In mei 2008 heeft de minister van VWS in een brief aan de Tweede Kamer globaal aangegeven welke inhoud hij aan de WCZ wil geven. Sindsdien vindt overleg plaats tussen het ministerie en de partijen in het veld over de nieuwe wet, aan de hand van vertrouwelijke notities van het ministerie. De KNMG heeft begrip voor die vertrouwelijkheid, als het maar wel zo is dat op enig moment een integraal conceptwetsvoorstel openbaar wordt gemaakt, waarover belanghebbenden en deskundigen hun mening kenbaar kunnen maken. Zonder een openbare versie van het concept wetsvoorstel is het voor de KNMG niet mogelijk op adequate wijze de achterban te raadplegen. Dat willen we immers doen door in dit tijdschrift uitvoerig over de inhoud van de voorgenomen wetgeving te berichten, en aldus artsen en hun verenigingen en organisaties in staat te stellen op de voornemens te reageren. Een ander voordeel van openbare consultatie is overigens dat ook andere belanghebbenden en deskundigen hun mening kunnen geven. Dat kan de kwaliteit van en het draagvlak voor de wet alleen maar ten goede komen.
Inhoudelijke redenen voor openbare consultatie zijn er genoeg. In de eerste plaats het ingrijpende karakter van bepaalde onderdelen van de voorgenomen wetgeving. Zijn die onderdelen wel werkbaar? Houden zij rekening met de precaire balans tussen individuele rechten van de patiënt en het algemeen belang? Wat er bekend is over de uitgangspunten van de nieuwe wetgeving roept serieuze vragen op over de effectiviteit van de nieuwe wet. Zal deze er werkelijk toe bijdragen dat de rechtspositie van de patiënt verbetert, of gaat om een politieke manoeuvre van symbolisch belang? En wordt er wel gekozen voor een goede balans tussen wetgeving en zelfregulering door het veld of komt het accent zo op wetgeving te liggen dat moet worden gevreesd voor formalisering en bureaucratisering van de hulpverlener-patiënt relatie? Is het wellicht zo dat de regering overspannen verwachtingen heeft over wat met wetgeving kan worden bereikt? Dit zijn fundamentele vragen en het is een illusie te denken dat deze in een vertrouwelijk traject tussen VWS en de veldpartijen afdoende kunnen worden afgedaan.
Niet alleen de minister van VWS ziet geen reden voor openbare consultatie, vreemd genoeg voelen ook patiëntenorganisaties als de NPCF er weinig voor. Een van hun argumenten is dat van een openbare consultatie weinig meerwaarde is te verwachten. Dat argument overtuigt bepaald niet, gelet op de discussie die mogelijk is over de uitgangspunten en de effectiviteit van de kabinetsplannen. Het zou vanzelf moeten spreken dat reeds in de fase voor een wetsvoorstel ter advisering wordt ingediend bij de Raad van State ruimte wordt gecreëerd voor een publiek debat. Waar zijn het ministerie en de patiëntenbeweging bang voor?
Het kan ook anders. De voorgenomen Wet Cliëntenrechten Zorg vormt min of meer een tweeluik met een andere ingrijpende wetsherziening die op stapel staat, namelijk de vervanging van de huidige Wet Bopz door een Wet verplichte ggz. Hiervoor is de minister van Justitie de eerstverantwoordelijke. Ook in dit geval vond een uitvoerig en vertrouwelijk overleg plaats tussen ministerie en het veld. Maar daarna plaatste de minister van Justitie een concept wettekst op internet, en kregen alle geïnteresseerden twee maanden de tijd om te reageren. Zo hoort het.
Johan Legemaate, beleidscoördinator gezondheidsrecht KNMG, e-mail: j.legemaate@fed.knmg.nl
Ik & kwaliteit
Ik & kwaliteit. Nieuwe reeks in federatienieuws (Medisch Contact) en online. Met maandelijks een interview met een arts over eigen kwaliteitsactiviteiten of die van de vereniging. Heeft u een praktische uitwerking van kwaliteitsnormen waar collega’s hun voordeel mee kunnen doen? Meld u aan via kwaliteitsmeter@fed.knmg.nl.
Artsenfederatie KNMG bevordert de kwaliteit, veiligheid, transparantie en toetsbaarheid van medisch handelen en ondersteunt artsen daarin. Dit werk voeren we uit in nauwe samenhang met de zeven federatiepartners van de KNMG. Lees meer
